Wykorzystanie innowacyjnej techniki obrazowania umożliwiło badaczce z Uniwersytetu Jagiellońskiego przeprowadzenie szczegółowej analizy tatuaży zachowanych na zmumifikowanych szczątkach ludzkich peruwiańskiego ludu Chancay. Zastosowała fluorescencję stymulowaną laserowo.
W wyniku badań prowadzonych przez Judytę Bąk z Wydziału Historycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego nad zjawiskiem malowania i tatuowania ciała w prekolumbijskiej Ameryce Południowej, dokonano istotnego odkrycia, które wnosi nową perspektywę nad skomplikowanymi praktykami tatuowania w peruwiańskiej kulturze Chancay.
Dzięki zastosowaniu zaawansowanej technologii obrazowania, prekolumbijskie tatuaże przez wieki ukryte pod warstwami zanikających pigmentów oraz skutkami naturalnego rozkładu ciała zaczynają odsłaniać swoje tajemnice. Pionierskie wykorzystanie fluorescencji stymulowanej laserowo (LSF) umożliwiło przeprowadzenie szczegółowej analizy tatuaży zachowanych na zmumifikowanych szczątkach ludzkich. Za pomocą tej technologii uzyskano obrazy fluorescencyjne skóry o wysokim kontraście, które ujawniają ultracienkie linie tatuaży o szerokości zaledwie 0,1–0,2 mm. Wzory te pod względem precyzji konkurują, a w niektórych przypadkach przewyższają współczesne techniki tatuowania.
Skomplikowane motywy geometryczne i zoomorficzne stanowią dowód wyjątkowych umiejętności technicznych ludu Chancay, łącząc w sobie kulturową oraz artystyczną złożoność i techniczne mistrzostwo. Zastosowanie technologii LSF w archeologii stanowi przełomowe narzędzie, które ma potencjał zrewolucjonizować badania nad sztuką ciała w kontekście historycznym, umożliwiając bezprecedensowy wgląd w życie oraz kreatywność prekolumbijskich społeczeństw. To pionierskie badanie łączy archeologię z zaawansowaną technologią obrazowania, odsłaniając wspaniałe dzieła sztuki ciała.
Wyniki ukazały się w czasopiśmie PNAS. Badania przeprowadzono we współpracy z międzynarodowymi ekspertami: Thomasem G. Kaye’em z Foundation for Scientific Advancement, Michaelem Pittmanem z Chińskiego Uniwersytetu w Hongkongu oraz Henrym Williamem Marcelo z Narodowego Uniwersytetu José Faustino Sánchez Carrión w Peru. Projekt badawczy jest częścią większej inicjatywy interdyscyplinarnej „Tatuaż i malowanie ciała w prekolumbijskiej Ameryce Południowej: analiza zjawiska na przykładzie kultur peruwiańskiego wybrzeża”, która ma potencjał zdefiniowania na nowo naszego postrzegania dziedzictwa kulturowego Andów z perspektywy dekoracji.
Judyta Bąk jest magistrem etnologii/antropologii kulturowej oraz archeologii (specjalność: archeologia sądowa). Jej prace badawcze koncentrują się na analizie zmumifikowanych szczątków ludzkich z prekolumbijskiego Peru, ze szczególnym uwzględnieniem praktyk związanych z dekoracją ciała, w tym technik malowania i tatuowania. W ramach swojej działalności naukowej prowadzi także badania etnograficzne w Amazonii, koncentrując się na tradycjach i praktykach kulturowych społeczności rdzennych ze szczególnym uwzględnieniem kwestii związanych z dekorowaniem ciała.
Od kilku lat jest związana z Uniwersytetem Jagiellońskim, ponadto pełni funkcję badaczki i profesora wizytującego na Universidad Nacional Toribio Rodríguez de Mendoza de Amazonas w Peru.
Łukasz Wspaniały, źródło: UJ