Do końca czerwca trwa przyjmowanie zgłoszeń do Międzynarodowej Nagrody im. Witolda Pileckiego. W konkursie mogą wziąć udział książki wydane w roku 2025 mieszczące się w trzech kategoriach: naukowa książka historyczna; reportaż historyczny lub biografia oraz książka dokumentująca przejawy działalności i relikty XX-wiecznych systemów totalitarnych we współczesnym świecie.
To już szósta edycja konkursu organizowanego przez Instytut Pileckiego. Autorzy najlepszych książek nagrodzeni w kategoriach: naukowa książka historyczna; reportaż historyczny/biografia otrzymają nagrodę w wysokości 50 tys. zł brutto, a w kategorii książka dokumentująca przejawy działalności i relikty XX-wiecznych systemów totalitarnych we współczesnym świecie – 25 tys. zł brutto. W każdej kategorii przewidywane jest także wyróżnienie w wysokości 5 tys. zł brutto. Nagrody zostaną wręczone podczas uroczystej gali pod koniec tego roku.
Przyznając Międzynarodową Nagrodę im. Witolda Pileckiego, podkreślamy rolę uniwersalnego przesłania, które płynie z doświadczenia dwóch totalitaryzmów w XX wieku. Stawiamy na twórczość pisarską, która podtrzymuje wiarę w fundamentalne wartości: godność człowieka, dążenie do prawdy, gotowość do poświęceń, solidarność z prześladowanymi. Honorujemy oryginalne osiągnięcia naukowe, doceniamy także sztukę reportażu w najlepszym wydaniu. Interesują nas książki, za sprawą których pogłębiona refleksja trafia do szerokiego kręgu czytelników – piszą w zaproszeniu do udziału w konkursie organizatorzy.
Nagroda ma charakter międzynarodowy. W poprzednich latach we wszystkich kategoriach nagradzano książki, które ukazały się w językach polskim lub angielskim. W tym roku dopuszczono także publikacje wydane w językach niemieckim i francuskim.
KATEGORIE
a) Naukowa książka historyczna – najlepsza monografia lub synteza na temat doświadczenia krajów Europy Środkowo-Wschodniej konfrontacji z totalitaryzmem w XX wieku, ze szczególnym uwzględnieniem Polski. Przy ocenie w sposób szczególny doceniane będą: dobra dokumentacja, oryginalne interpretacje oraz atrakcyjny przekaz. Dopuszcza się zgłoszenia książek, których przekłady na polski, angielski, niemiecki lub francuski ukazały się w ciągu dwóch lat kalendarzowych poprzedzających edycję, o ile pierwsze wydanie w języku oryginalnym ukazało się nie wcześniej niż w 2018 roku. Nie będą brane pod uwagę zgłoszenia publikacji zbiorowych, które ukazały się w formie tomów pod redakcją. W przypadku innych książek wieloautorskich dopuszczalne jest zgłoszenie tytułu mającego maksymalnie dwóch współautorów.
b) Reportaż historyczny – książka, która oferuje czytelnikowi wciągającą opowieść o doświadczeniu krajów Europy Środkowo-Wschodniej konfrontacji z totalitaryzmem w XX wieku, ze szczególnym uwzględnieniem Polski. Oprócz klasycznych reportaży historycznych mogą zostać zgłoszone biografie oraz wspomnienia i relacje świadków historii. Przy ocenie doceniane będą: szacunek do źródeł, dobra kompozycja i narracyjna wiarygodność. W przypadku innych książek wieloautorskich dopuszczalne jest zgłoszenie tytułu mającego maksymalnie dwóch współautorów. Dopuszcza się zgłoszenia książek, których przekłady na polski, angielski, niemiecki lub francuski ukazały się w ciągu dwóch lat kalendarzowych poprzedzających edycję, o ile pierwsze wydanie w języku oryginalnym ukazało się nie wcześniej niż w 2018 roku.
c) Nagroda za dokumentowanie przejawów działalności i reliktów XX-wiecznych systemów totalitarnych we współczesnym świecie – książka, która niesie świadectwo zbrodniczych działań systemów totalitarnych, posttotalitarnych i autorytarnych o XX-wiecznych korzeniach we współczesnym świecie. Formalnie wiek XX zakończył się już ponad dwie dekady temu, okazuje się jednak, że dzisiejszy świat w pewnych sferach nadal jest głęboko umocowany w poprzednim stuleciu, a wiele obserwowanych teraz zbrodniczych aktów wynika wprost z funkcjonowania systemów totalitarnych przed 1989 rokiem. Nagradzana książka może być więc opowieścią o dramatycznym losie ludności dotkniętej wojnami i konfliktami zbrojnymi, może też piętnować przypadki intencjonalnego i uporczywego łamania praw człowieka przez systemy totalitarne sięgające swymi początkami poprzedniego stulecia bądź ukazywać życie w cieniu nadal trwających totalitaryzmów. Przy ocenie doceniani będą autorzy, którzy mają wrażliwość na krzywdy drugiego człowieka oraz odwagę pisania o nich, są przy tym rzetelni, wiarygodni i starają się oddawać głos ofiarom, a także mają zmysł dostrzegania długiego trwania najmroczniejszych systemów politycznych XX wieku w dzisiejszych czasach i umiejętność opisania przeobrażeń znanych nam z poprzedniej epoki reżimów w ich nowe, czasem bardziej nowoczesne i bardziej technokratyczne odsłony. W przypadku książek wieloautorskich dopuszczalne jest zgłoszenie tytułu mającego maksymalnie dwóch współautorów.
Termin zgłoszeń upływa 30 czerwca. Szczegółowy regulamin dostępny jest na stronie internetowej Instytutu Pileckiego.
MK