Aktualności
Szkoły wyższe
02 Kwietnia
Źródło: www.uj.edu.pl
Opublikowano: 2024-04-02

Laureaci grantów ERC i Dioscuri piszą do kandydatów na rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego

Uniwersytet Jagielloński potrafi wybudować nowoczesny kampus oraz wprowadzać rozwiązania projakościowe, natomiast ciągle nie potrafi przyciągnąć niezależnych naukowców i wesprzeć budowy silnych, nowych grup badawczych – piszą w liście otwartym do kandydatów na rektora UJ laureaci grantów ERC i liderzy Centrów Dioscuri na tej uczelni.

Czworo prorektorów stanęło do walki o fotel rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego. Z uwagi na limit wieku o reelekcję nie może się ubiegać obecny sternik uczelni prof. Jacek Popiel. O tym, kto zostanie jego następcą, dowiemy się 25 kwietnia. Tymczasem list otwarty do kandydatów napisali laureaci grantów European Research Council oraz liderzy Centrów Dioscuri na Uniwersytecie Jagiellońskim.

Chcemy uczynić Uniwersytet Jagielloński wiodącą instytucją naukową nie tylko w Polsce, ale także na arenie międzynarodowej. Jak wiemy, UJ potrafi wybudować nowoczesny kampus oraz wprowadzać rozwiązania projakościowe, natomiast ciągle nie potrafi przyciągnąć niezależnych naukowców i wesprzeć budowy silnych, nowych grup badawczych – diagnozują na wstępie, wskazując, że główną przyczyną jest przestarzała struktura naukowa i procedury obowiązujące na UJ.

Do rozwiązania problemu, według autorów listu, mają doprowadzić zaproponowane przez nich zmiany. Za priorytet uważają otwarcie na nowe grupy badawcze i stworzenie warunków zachęcających do prowadzenia samodzielnych badań. Równie ważne jest wsparcie oferowane niezależnym naukowcom.

Większość osób rozpoczynających pracę na UJ z nowymi grantami zatrudnia się sama w ramach własnych grantów. Jednak ze względu na wyjątkowo niski współczynnik powodzenia w ostatnich konkursach NCN, wielu z nich będzie miało luki w zatrudnieniu w okresie pomiędzy grantami. Dlatego istnieje zapotrzebowanie na krótkoterminowe (1–2 lata) finansowanie pomostowe w ramach otwartych konkursów, aby wspierać takich naukowców w okresie pomiędzy kolejnymi grantami. Według naszej wiedzy i na podstawie naszych szacunków w dłuższej perspektywie koszty takiego programu zostaną zbilansowane uzyskanymi kosztami pośrednimi z kolejnych dotacji. Korzyści naukowe będą dalekosiężne – twierdzą sygnatariusze listu.

Kolejnym warunkiem wzrostu pozycji UJ mają być przejrzyste i niezależne konkursy na stanowiska i awanse. Zdaniem badaczy, powinny opierać się wyłącznie na doskonałości badawczej (w tym dydaktycznej).

Musimy zakończyć dziedziczenie stanowisk, np. awansowanie nowych kierowników zakładów wyłącznie w obrębie członków grup. Ocena konkursów i promocji musi być oparta o zewnętrzne międzynarodowe rady naukowe – postulują autorzy listu.

W ostatnim punkcie wskazują, że udostępnianie zasobów powinno się odbywać w oparciu o aktualnie prowadzone badania.

Proponujemy wspieranie aktywnych grup badawczych, zarówno udostępniając im miejsce do prowadzenia badań, jak i wsparcie kadry technicznej i administracyjnej, kosztem mniej aktywnych, a przez to wymagających mniej zasobów członków środowiska naukowego. Dlatego należy aktywnie dzielić zasoby w oparciu o okresową ewaluację (np. co 5 lat) i podążać za działaniami badawczymi. Popieramy
także ideę budowy międzyzakładowych i międzywydziałowych jednostek infrastruktury badawczej (tzw. „research cores”). Proponujemy ponadto, aby emerytowani, nieaktywni profesorowie nie zajmowali przestrzeni i pomieszczeń laboratoryjnych, lecz dzielili je z naukowo aktywnymi badaczami – sugerują laureaci grantów ERC i liderzy Centrów Dioscuri na UJ.

Dodają, że wprowadzenie tych zmian będzie zadaniem ambitnym i wymagającym determinacji, lecz to jedyna droga do przełamania obecnego status quo, które hamuje rozwój doskonałości naukowej. List adresują do kandydatów na rektora, zauważając, że pozostawienie realizacji reform wydziałom/jednostkom może okazać się nieskuteczne.

Pod listem podpisało się dziewięcioro naukowców z Wydziału Chemii, Wydziału Biologii, Wydziału Matematyki i Informatyki, Wydziału Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii i Małopolskiego Centrum Biotechnologii: Szymon Chorąży (ERC StG 2022), Ewa Chrostek (ERC StG 2022), Mikołaj Frączyk (Dioscuri 2022), Sebastian Glatt (ERC CoG 2020), Rafał Kucharski (ERC StG 2022), Przemysław Nogły (Dioscuri 2022), Dawid Pinkowicz (ERC CoG 2022), Mateusz Sikora (Dioscuri 2022), Krzysztof Szade (ERC StG 2022). Dodajmy, że Centra Dioscuri działające na Uniwersytecie Jagiellońskim są jedynymi uczelnianymi jednostkami tego typu spośród ośmiu otwartych w Polsce (pozostałe funkcjonują przy instytutach PAN).

MK

List otwarty do kandydatów na rektora UJ

Open letter to candidates for rector position

Dyskusja (2 komentarze)
  • ~Tomasz Matulewicz 08.04.2024 13:41

    W cytowanym dokumencie pojawia się sformułowanie:

    "UJ potrafi wybudować nowoczesny kampus oraz wprowadzać rozwiązania projakościowe, natomiast ciągle nie potrafi przyciągnąć niezależnych naukowców "

    Interesuje mnie, jaka jest definicja "niezależnego naukowca". W moim rozumieniu, niezależny naukowiec to taki, który sam decyduje o kierunku prowadzonych badań, finansuje badania z własnych pieniędzy oraz decyduje o ich upublicznieniu (np. Henry Cavendish). W tym rozumieniu, naukowiec zostając pracownikiem instytucji staje się już od niej (w pewien sposób) zależny.

  • ~Alicja Józkowicz 02.04.2024 12:14

    Mam nadzieję, że Kandydaci - i szerzej, nasze środowisko - poważnie potraktują problemy sygnalizowane w liście. Najwyższy czas na wdrażanie konkretnych rozwiązań, tak by nasz Uniwersytet był atrakcyjnym miejscem prowadzenia badań i by szanował ludzi którzy te badania rzeczywiście prowadzą.