Amerykańskie stowarzyszenie The Renaissance Society of America wyróżniło projekt badaczki z Uniwersytetu Warszawskiego doroczną nagrodą „Digital Innovation Award”. Tworzona przez nią cyfrowa baza danych jest częścią grantu ERC.
Stowarzyszenie The Renaissance Society of America jest największą międzynarodową organizacją zrzeszającą badaczy zajmujących się okresem renesansu. Nagroda „Digital Innovation Award” przyznawana jest projektom cyfrowym, które wspierają badania nad tym okresem. Dla jurorów ważna jest zawartość merytoryczna projektu, użyteczność proponowanego rozwiązania oraz przemyślany sposób wykorzystania technologii. Co roku nagradzane są dwa projekty: większe, prowadzone przez duże, interdyscyplinarne zespoły, oraz mniejsze, realizowane przez pojedynczych naukowców lub niewielkie grupy badawcze.
W tej pierwszej kategorii nagrodzono bazę URUS rozwijaną na Uniwersytecie Warszawskim przez prof. Grażynę Jurkowlaniec z Wydziału Nauk o Kulturze i Sztuce. Początkowo projekt był pomyślany głównie jako narzędzie do zbierania i udostępniania informacji o wzorach graficznych polskiej sztuki średniowiecznej i nowożytnej. Stopniowo zyskiwał jednak kolejne funkcjonalności. Z biegiem czasu stał się rozbudowanym serwisem udostępniającym różne sposoby przeszukiwania danych, a także ich wizualizacji. Poszerzono również jego zakres geograficzny i chronologiczny.
W kolejnym kroku URUS wzbogacił się o narzędzia pozwalające modelować relacje między nazwami historycznymi roślin i zwierząt a ich obecnymi taksonami. Był to ważny krok w przygotowaniach do złożenia wniosku o ERC Advanced Grant, poświęcony wizerunkom i opisom fauny wschodnioeuropejskiej i ich roli w postrzeganiu tego regionu w epoce nowożytnej (SAIGA). Po uzyskaniu grantu w 2024 roku baza URUS – która pozostaje podstawowym zapleczem projektu SAIGA – jest stopniowo wyposażana w kolejne funkcjonalności.
Przede wszystkim opublikowany został graf ilustrujący relacje między kompozycjami obrazowymi. Pozwala on śledzić skomplikowane drogi inspiracji, a także funkcjonowanie poszczególnych scen w obrębie większych zespołów. Ze względu na niekiedy bardzo gęstą sieć powiązań graf został wyposażony w zestaw filtrów, a także umożliwia ręczne manipulowanie układem węzłów. Obecnie trwają prace nad narzędziem umożliwiającym zapisanie indywidualnie opracowanego układu grafu. Na końcowych etapach są też przygotowania do zmiany sposobu wyświetlania wizerunków cyfrowych obiektów zebranych w bazie, aby umożliwić użytkownikom wprowadzanie adnotacji – wskazuje prof. Grażyna Jurkowlaniec.
Jest drugą osobą z Polski (po prof. Andrzeju Indrzejczaku z Uniwersytetu Łódzkiego), która realizuje ERC AdG w panelu nauk humanistycznych i społecznych , i jednocześnie pierwszą Polką, która otrzymała to wyróżnienie. W ramach projektu SAIGA (Scholars, Animals, Images, Geographies, and the Arts: De-exoticizing Eastern Europe in the Early Modern Period) analizuje relacje między badaniami nad fauną Europy Wschodniej a sposobami rozumienia tego regionu w okresie od XVI do XVIII wieku. Pięcioletni projekt, który rozpoczął się w październiku, uzyskał finansowanie w wysokości 2,5 mln euro. Szczególną rolę w badaniach odgrywać będą gatunki zwierząt typowych dla Europy Wschodniej, takie jak: tur, żubr, łoś, a także suhak stepowy, którego łacińska nazwa saiga jest akronimem projektu.
Te zwierzęta były znane uczonym od XVI do XVIII wieku głównie dzięki przekazom autorów starożytnych i średniowiecznych oraz współczesnym relacjom lokalnych informatorów, którzy nie zawsze byli wiarygodni. Dostarczane przez nich wizerunki były masowo reprodukowane, co często nie przyczyniało się do postępów nauki, lecz, przeciwnie, utrwalało błędy i nieporozumienia – mówi prof. Jurkowlaniec.
Innowacyjność projektu zasadza się na trzech wymiarach. Po pierwsze, badacze skupiają się na źródłach wizualnych i materialnych jako co najmniej równorzędnych wobec źródeł pisanych. Po drugie, szukają klucza do nowożytnego pojęcia Europy Wschodniej w sferze historii naturalnej, a nie, jak dotychczas, w historii intelektualnej, politycznej czy społecznej. Po trzecie, wbrew przyjmowanemu powszechnie założeniu o transferze wiedzy głównie z Zachodu na Wschód, chcą pokazać aktywną rolę Europy Wschodniej w kształtowaniu wiedzy zoologicznej.
MK, źródło: UW
Przydałby się link do wyników tego nagrodzonego projektu. Pewnie warto się z nimi zapoznać.
Słusznie. Dodane.