Osiem superkomputerów z Polski znalazło się wśród najszybszych i najefektywniejszych energetycznie na świecie. Po raz pierwszy w historii polskiej informatyki na prestiżowej liście TOP500 znalazły się aż cztery maszyny z jednego ośrodka – Akademickiego Centrum Komputerowego Cyfronet AGH.
Superkomputery umożliwiają wykonanie w ciągu kilku godzin lub dni obliczeń, które przy użyciu pojedynczych komputerów zajęłyby wiele lat. Najnowsze klasyfikacje TOP500 i Green500 – najszybszych i najefektywniejszych energetycznie superkomputerów na świecie – ogłoszono podczas międzynarodowej konferencji ISC High Performance 2024 w Hamburgu. W zestawieniu TOP500 znalazło się osiem superkomputerów z Polski, w tym – po raz pierwszy w historii – cztery z jednego ośrodka – Akademickiego Centrum Komputerowego Cyfronet AGH.
Najszybszą maszyną obliczeniową w Polsce został Helios GPU z ACK Cyfronet AGH o mocy obliczeniowej 30,44 PFLOPS (55 miejsce w rankingu). Polskie podium uzupełniają: Proxima z Poznańskiego Centrum Superkomputerowo- Sieciowego przy Instytucie Chemii Bioorganicznej PAN (23,32 PFLOPS, 76 miejsce) i Lem z Wrocławskiego Centrum Sieciowo-Superkomputerowego przy Politechnice Wrocławskiej (20,37 PFLOPS, 80 miejsce).
Ponadto na liście znalazły się: Kraken-Fregata z Centrum Informatycznego Trójmiejskiej Akademickiej Sieci Komputerowej przy Politechnice Gdańskiej (10,02 PFLOPS, 154 miejsce), Athena z ACK Cyfronet AGH (7,71 PFLOPS, 177 miejsce), Altair z PCSS IChB PAN (5,88 PFLOPS, 250 miejsce), Helios CPU z ACK Cyfronet AGH (3,35 PFLOPS, 305 miejsce) i Ares z ACK Cyfronet AGH (3,51 PFLOPS, 444 miejsce).
Ponadto Helios zajął trzecie miejsce na liście Green500 – najefektywniejszych energetycznie superkomputerów. Dotychczas żaden polski system nie uplasował się tak wysoko. Jednocześnie warto zauważyć, że systemy z Niemiec i Wielkiej Brytanii na pozycjach poprzedzających polski superkomputer są od niego znacznie mniejsze. Oznacza to, że Helios jest najbardziej efektywnym energetycznie superkomputerem z pierwszej setki listy TOP500.
Posiada 35 PFLOPS teoretycznej mocy obliczeniowej (to odpowiednik prędkości ok. 50 tys. współczesnych laptopów), ponad 108 tysięcy rdzeni obliczeniowych, 460 TB pamięci operacyjnej i 18 PB pojemności systemów dyskowych, które łącznie oferują wydajność niemal 2 TB/s. Jego instalacja zakończyła się w grudniu 2023 roku. Superkomputer został zbudowany według projektu Cyfronetu przez Hewlett-Packard Enterprise w oparciu o platformę HPE Cray EX4000 i składa się z trzech partycji obliczeniowych:
Wszystkie komponenty superkomputera połączone są ze sobą siecią Slingshot o prędkości 200 Gb/s. Platforma HPE Cray EX4000, w oparciu o którą zbudowano Heliosa, jest także używana w budowie najszybszych superkomputerów na świecie (Frontier) oraz w Europie (LUMI). Partycje CPU i GPU systemu są chłodzone cieczą, dzięki czemu możliwe jest osiągnięcie bardzo niskiego wskaźnika PUE (Power Usage Effectiveness), a w efekcie zwiększenie jego efektywności energetycznej i obniżenie kosztów eksploatacji. Dodatkowo odzyskane w ten sposób ciepło może być wykorzystane do ogrzewania.
Helios będzie realizować rocznie kilkaset projektów badawczych dla naukowców z całej Polski, m.in. z zakresu chemii, fizyki, inżynierii materiałowej, energetyki, medycyny, biologii oraz sztucznej inteligencji. Jego moc obliczeniowa może zostać wykorzystana komercyjnie także przez gospodarkę.
ACK Cyfronet AGH od 2021 roku jest liderem Narodowego Centrum Kompetencji HPC w ramach międzynarodowego projektu prowadzonego przez Wspólne Przedsięwzięcie EuroHPC, którego celem jest budowa kompetencji z zakresu obliczeń i sztucznej inteligencji oraz ułatwienia dostępu do zasobów obliczeniowych jednostkom naukowym, administracji publicznej i przedsiębiorstwom, ze szczególnym naciskiem na małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) i startupy. Jednym z mechanizmów wsparcia MŚP są krótkie projekty typu Proof-of-Concept, które będą realizowane na Heliosie i mają zademonstrować możliwości wykorzystania superkomputerów w biznesie.
źródło: AGH