Aktualności
Instytuty naukowe
24 Lipca
Źródło: Międzynarodowy Instytut Chemii Analitycznej PAN
Opublikowano: 2026-07-24

Międzynarodowy Instytut Chemii Analitycznej PAN inauguruje działalność

W Toruniu rozpoczyna działalność Międzynarodowy Instytut Chemii Analitycznej PAN. Placówka będzie prowadziła badania odpowiadające na najważniejsze wyzwania współczesnej nauki, gospodarki i społeczeństwa.

Międzynarodowy Instytut Chemii Analitycznej PAN (MIChA PAN) to jedna z trzech nowych jednostek Polskiej Akademii Nauk, których powołanie zapowiadał rok temu na naszych łamach jej prezes prof. Marek Konarzewski. Powstał w odpowiedzi na rosnące znaczenie chemii analitycznej – dyscypliny odgrywającej istotną rolę w rozwoju medycyny, farmacji, biotechnologii, ochrony środowiska, bezpieczeństwa żywności oraz inżynierii materiałowej. To właśnie nowoczesne metody analityczne i pomiarowe umożliwiają tworzenie innowacyjnych technologii oraz wdrażanie nowych rozwiązań wykorzystywanych w wielu sektorach gospodarki.

Utworzenie Międzynarodowego Instytutu Chemii Analitycznej PAN jest inwestycją w przyszłość polskiej nauki. Łączymy potencjał najlepszych zespołów badawczych, rozwijamy współpracę międzynarodową i tworzymy miejsce, w którym powstawać będą rozwiązania odpowiadające na wyzwania współczesnego świata – od ochrony zdrowia po bezpieczeństwo środowiska i żywności. To ważny krok w rozwoju Polskiej Akademii Nauk – podkreśla prof. Marek Konarzewski.

Misją instytutu będzie prowadzenie badań nad nowoczesnymi metodami analitycznymi, rozwój technologii pomiarowych oraz wyznaczanie standardów i dobrych praktyk badawczych z uwzględnieniem metrologii. MIChA  PAN nie zastąpi istniejących laboratoriów analitycznych, lecz będzie pełnił rolę centrum doskonałości naukowej, integrującego potencjał najlepszych  polskich zespołów badawczych oraz wspierającego rozwój współpracy międzynarodowej.

Chemia analityczna dla zdrowia, środowiska i przemysłu

Badania prowadzone w Instytucie będą koncentrować się między innymi na ochronie środowiska, zdrowiu człowieka, bezpieczeństwie żywności oraz innowacjach biomedycznych. Istotnym elementem działalności będzie również rozwój technologii odpowiadających na potrzeby gospodarki oraz wspieranie transferu wiedzy i komercjalizacji wyników badań.

W realizacji tych celów MIChA PAN będzie ściśle współpracował z Kujawsko-Pomorskim Centrum Naukowo-Technologicznym im. prof. Jana Czochralskiego (KPCNT), spółką samorządu województwa kujawsko-pomorskiego. Partnerstwo umożliwi prowadzenie wspólnych projektów badawczo-wdrożeniowych, których efektem ma być skuteczniejsze przenoszenie rezultatów badań naukowych do praktyki gospodarczej.

Działalność instytutu oparto na modelu sieciowym. Oprócz siedziby w Toruniu współpracować będzie z ośrodkami naukowymi w Gdańsku, Białymstoku, Warszawie, Łodzi, Lublinie, Krakowie, Wrocławiu i Poznaniu. Taka organizacja pozwoli efektywniej wykorzystywać potencjał naukowy i nowoczesną aparaturę badawczą oraz wzmacniać współpracę między zespołami z różnych części kraju.

Międzynarodowa współpraca i potencjał badawczy

Nad kierunkami rozwoju naukowego MIChA PAN czuwać będzie Międzynarodowa Rada Naukowa, złożona z uznanych ekspertów reprezentujących renomowane ośrodki badawcze z Polski i zagranicy. Rada będzie opiniowała strategiczne kierunki badań, wspierała rozwój naukowy Instytutu oraz wzmacniała jego współpracę międzynarodową.

Docelowo placówka zatrudni ponad 50 pracowników naukowych i administracyjnych. Działalność finansowana będzie z subwencji budżetowej oraz krajowych i międzynarodowych grantów badawczych. Nowa jednostka ma stać się platformą integrującą środowisko naukowe, wspierającą rozwój nowoczesnych technologii, współpracę z gospodarką oraz kształcenie kolejnych pokoleń badaczy. Dzięki połączeniu potencjału naukowego, międzynarodowej współpracy i silnego ukierunkowania na wdrożenia MIChA PAN będzie wzmacniał konkurencyjność polskiej nauki oraz zwiększał jej wpływ na rozwój społeczny i gospodarczy.

Na czele instytutu stanie prof. Bogusław Buszewski, twórca polskiej szkoły chromatografii. Jego zainteresowania naukowe związane są z chemią analityczną, medyczną i środowiska, jak też fizykochemią zjawisk powierzchniowych oraz z zastosowaniem chromatografii i technik pokrewnych. Zajmuje się również metodami przygotowania próbek, spektroskopią i chemometrią. Opracowane przez niego nowoczesne metody wyodrębniania, rozdzieleń i identyfikacji związków chemicznych znalazły się w kanonie światowej literatury naukowej. W dorobku ma blisko 800 publikacji naukowych i 58 patentów. Znajduje się w gronie najczęściej cytowanych polskich chemików

Sprawował funkcję prezesa Polskiego Towarzystwa Chemicznego oraz Societas Humboldtiana Polonorum i prezydenta European Society for Separation Science. W 2022 roku otrzymał Nagrodę i Medal im. prof. Romana Kaliszana. Dwa lata później został pierwszym Polakiem odznaczonym przez Towarzystwo Chromatograficzne prestiżowym Medalem Martina. Kilka miesięcy temu otrzymał tytuł Advanced Materials Laureate – jedno z najważniejszych wyróżnień przyznawanych przez Międzynarodowe Stowarzyszenie Materiałów Zaawansowanych. Należy do European Academy of Sciences and Art.

MK

Dyskusja (6 komentarzy)
  • ~Zbychu 31.07.2026 15:16

    Teofil Jesionowski w radzie naukowej xD

  • ~Ariel2 25.07.2026 08:08

    Dla nie-chemików oraz ignorantów i dyletantów, warto dodać, że chemia analityczna to jedna z kluczowych dziedzin nauki, która ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo państwa. To dzięki niej możliwe jest wykrywanie substancji niebezpiecznych, kontrola jakości żywności i leków, monitoring środowiska oraz szybka identyfikacja zagrożeń chemicznych. I wiele innych rzeczy... bez dalszego rozwoju nowoczesnych metod analitycznych "leżymy i kwiczymy".

    • ~Olek 25.07.2026 14:48

      Nie sądzę, by ktoś kwestionował wagę chemii analitycznej. Problem leży gdzie indziej.

      • ~komentator 2 27.07.2026 12:10

        Problem leży w tym, że w Polsce dziedziny takie, jak chemia, fizyka, czy matematyka ma się praktycznie ZA NIC. Uczelnie bowiem, zamieniono w taką krzyżówkę "wyższych zawodówek" i firm, które łaszą się do potencjalnych studentów. Co zaś wywodzą się ze społeczeństwa, którego większość za SZCZYT intelektualnych osiągnięć uważa napisanie dzieła z: filozofii, historii, prawa, czy socjologii. Przyczynkarska, nawet kiepska praca, w której ktoś napisałby rozwiązanie jakiegoś problemu z analizy matematycznej, czy fizyki, to dla tych osób najczęściej SUPER-SZCZYT możliwości intelektualnych. Zaś praca zawierająca oryginalne, średnio ważne wyniki z fizyki, czy matematyki, to dla nich już jest najprawdopodobniej, FANABERIĄ, na uprawianie której (wg nich), powinno mieć warunki ok. 30 - 40 % ludzi uzdolnionych w tych dziedzinach. Natomiast, finansowanie tego na szerszą skalę, jest NIEPOTRZEBNE - tzn. obawiam się, że oni, czyli ta większość społeczeństwa tak uważa. Oczywiście, znaczenia chemii, fizyki, czy matematyki dla przemysłu chyba wielu nawet się nie domyśla.
        Podejrzewam, że gdyby tak takiej pani prof. nauk prawnych, czy panu prof. nauk historycznych, bądź filozoficznych opowiadać o lagranżjanach, całkowaniu po trajektoriach, równaniach różniczkowych, czy systemach dedukcyjnych itp. itp., to jest bardzo prawdopodobne, że tylko by otwarli usta i tak by siedzieli, słuchając tego, jak krowa grzmotu. Ale z punktu widzenia SYSTEMU i tak są postrzegani, jako lepsi od jakiegoś dr-a, który taką wiedzę o lagranżjanach, czy geometrii różniczkowej posiada.

  • ~jan 24.07.2026 12:46

    … a w radzie naukowej godnie reprezentuje córka, Pana Dyrektora i Prezesa w jednej sobotę, Micha + rodzina na swoim.

  • ~woj 24.07.2026 08:12

    Czyli MIChA PAN (z prezesem prof. Buszewskim) będzie ściśle współpracował z Kujawsko-Pomorskim Centrum Naukowo-Technologicznym im. prof. Jana Czochralskiego (KPCNT), spółką samorządu województwa kujawsko-pomorskiego, na której czele stoi ten sam profesor Buszewski?