Nagrody

27 Kwietnia

Od lewej: Artur Osyczka. Sebastian Glatt, źródło: Polskie Towarzystwo Biochemiczne

Naukowcy z Uniwersytetu Jagiellońskiego z Nagrodą im. Parnasa

Prof. Artur Osyczka i dr hab. Sebastian Glatt zostali laureatami Nagrody im. Jakuba Karola Parnasa – najważniejszego wyróżnienia Polskiego Towarzystwa Biochemicznego. Doceniono ich wspólną publikację, która rzuca nowe światło na mechanizmy strukturalne cytochromu b6f u roślin.

Nagroda im. Jakuba Karola Parnasa przyznawana jest za najlepszą pracę doświadczalną z zakresu biochemii lub biologii molekularnej wykonaną w pracowni znajdującej się w polskiej jednostce badawczej. Zarówno adresowa afiliacja autora, jak i miejsce wykonania pracy muszą być umiejscowione na terenie Polski. Wśród współautorów dopuszcza się obecność badaczy zagranicznych. To najważniejsza nagroda Polskiego Towarzystwa Biochemicznego wręczana od 1962 roku.

Tym razem organizacja doceniła publikację High-resolution cryo-EM structures of plant cytochrome b6f at work opublikowaną w „Science Advances”. Jej autorami korespondencyjnymi są: prof. Artur Osyczka z Zakładu Biofizyki Molekularnej na Wydziale Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie oraz dr hab. Sebastian Glatt z Małopolskiego Centrum Biotechnologii UJ), zaś współautorami naukowcy z obu tych jednostek: dr hab. Marcin Sarewicz, Mateusz Szwalec, dr Sebastian Pintscher, dr inż. Paulina Indyka, dr Michał Rawski, dr Rafał Pietras, Bohun Mielecki, dr Łukasz Koziej i dr Marcin Jaciuk. Komisja podkreśliła wyjątkową jakość i znaczenie badań, które rzucają nowe światło na mechanizmy strukturalne cytochromu b6f u roślin.

Prof. Artur Osyczka jest wybitnym specjalistą w dziedzinie bioenergetyki molekularnej. Ukończył studia biologiczne na UJ w 1993 roku, a doktorat uzyskał w Tokyo Metropolitan University w 1999 roku. Po wieloletnim pobycie w University of Pennsylvania w Filadelfii powrócił do Polski jako laureat prestiżowego stypendium International Senior Research Fellowship fundacji The Wellcome Trust. W 2014 roku otrzymał tytuł profesora, a od 2017 roku kieruje Zakładem Biofizyki Molekularnej na Wydziale Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Jego badania koncentrują się na mechanizmach działania układów bioenergetycznych – zarówno mitochondrialnych, jak i fotosyntetycznych – z wykorzystaniem zaawansowanych technik spektroskopowych i metod biologii molekularnej. Opublikował ponad 90 prac naukowych, w tym w takich czasopismach jak „Nature”, „Science”, „PNAS”, „JACS” czy „Journal of Biological Chemistry”. Jest laureatem m.in. Nagrody Prezesa Rady Ministrów za wybitne osiągnięcie naukowe (2011).

Dr hab. Sebastian Glatt po 10 latach kończy właśnie pracę jako lider grupy badawczej Maxa Plancka w Małopolskim Centrum Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego (prowadził ją od września 2015 roku). Swoją karierę naukową będzie kontynuował na Uniwersytecie Medycyny Weterynaryjnej w swoim rodzinnym Wiedniu. Po studiach (genetyka i mikrobiologia) i doktoracie na Uniwersytecie Wiedeńskim dołączył do Zakładu Biologii Strukturalnej i Obliczeniowej w Europejskim Laboratorium Biologii Molekularnej w Heidelbergu, gdzie prowadził badania w latach 2008-2015. Tam z czystego biologa komórkowego przekształcił się w biochemika białek, krystalografa i mikroskopistę elektronowego. Jego zainteresowania badawcze koncentrują się wokół metabolizmu kwasów nukleinowych, ekspresji genów, modyfikacji cząsteczek RNA i regulacji syntezy białek w komórkach. W swoich badaniach łączy metody biologii strukturalnej, biologii molekularnej, biochemii, biofizyki i biologii komórki. Publikuje m.in. w „Nature”, „Cell”, „Nature Structural Molecular Biology”, „EMBO Journal”. Otrzymał szereg prestiżowych nagród i grantów, m.in. ERC Consolidator Grant (2020), Nagrodę NCN (2021), grant EMBO Installation, Nagrodę Fundacji na rzecz Nauki Polskiej (2024). Jest członkiem m.in. Europejskiej Organizacji Biologii Molekularnej (EMBO), Komitetu Krystalografii Polskiej Akademii Nauk oraz Young Academy of Europe (YAE).

MK, źródło: PTBioch