Prof. Adam Miranowicz z Wydziału Fizyki i Astronomii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu został tegorocznym laureatem Nagrody Heisiga. To jedno z dwóch najwyższych wartościowo wyróżnień w polskiej nauce.
Nagroda została ustanowiona w 2020 roku i jest przyznawana raz na dwa lata na Uniwersytecie Wrocławskim za badania wyróżniające się innowacyjnością w istotnym dla współczesnego świata zakresie, które zyskały powszechne uznanie i zostały zwieńczone konkretnym osiągnięciem. Kandydatów zgłaszają uczelnie biorące udział w programie Inicjatywa Doskonałości – Uczelnia Badawcza. Nagrodę w wysokości 200 tys. zł otrzymuje badaczka lub badacz pracujący w Polsce.
W tym roku wyróżnienie, którego inicjatorem i fundatorem jest prof. Norbert Heisig, profesor nauk medycznych, honorowy senator i doktor honoris causa Uniwersytetu Wrocławskiego, założyciel oraz wieloletni prezes Niemiecko-Polskiego Towarzystwa Uniwersytetu Wrocławskiego, zostanie wręczone po raz trzeci. W tym roku rozpatrywano kandydatury ośmiu osób, a zwycięzcę wyłoniono spośród dwójki finalistów. Został nim prof. Adam Miranowicz z Wydziału Fizyki i Astronomii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Doceniono go za pionierskie wyniki badań naukowych nad teoretycznymi i empirycznymi podstawami technologii kwantowych, w szczególności za opracowanie nowych metod generacji, kontroli i detekcji stanów kwantowych pojedynczych fotonów oraz za fundamentalne odkrycie możliwości ultrasilnego sprzężenia światła z materią i ich zastosowań do kwantowej inżynierii dyssypacyjnej.
Jego prace wprowadziły nowatorskie podejścia i metody umożliwiające m.in. kwantowe ściskanie światła prowadzące do wykładniczego wzmocnienia oddziaływań światła z materią oraz jego splątania kwantowego. Wyniki prowadzonych przez niego badań pozwoliły przewidzieć nowe zjawiska fizyczne i opracować pionierskie metody eksperymentalne. W szczególności badania nad nadprzewodzącymi obwodami kwantowymi w nowatorski sposób umożliwiają generowanie, manipulowanie i detekcję promieniowania mikrofalowego, a odkryte zjawiska ultrasilnego sprzężenia światła i materii okazały się niezbędne do realizacji nowych technologii kwantowych, w tym sensorów i przetwarzania informacji. Wiele idei kandydata zostało już potwierdzonych zarówno teoretycznie, jak i w badaniach eksperymentalnych w znanych laboratoriach w USA oraz w UE. Znajdują one także potencjalne zastosowania w opracowaniu nadprzewodzących komputerów kwantowych, w metrologii kwantowej oraz w licznych badaniach podstaw mechaniki kwantowej.
Za wybitne i twórcze prace naukowe w dziedzinie fizyki prof. Miranowicz otrzymał m.in. Nagrodę Naukową im. Wojciecha Rubinowicza przyznawaną przez Polskie Towarzystwo Fizyczne (2019) oraz Nagrodę Prezesa Rady Ministrów (2021).
Zwycięzca Nagrody Heisiga, jednego z dwóch (obok Nagrody Fundacji na rzecz Nauki Polskiej) najwyższych finansowych wyróżnień w polskiej nauce, odbierze medal i czek na 200 tys. złotych. Uroczystość odbędzie się 1 października podczas inauguracji roku akademickiego na Uniwersytecie Wrocławskim.
Po raz pierwszy Nagrodę Heisiga wręczono w 2021 roku, a otrzymał ją prof. Jan Potempa z Uniwersytetu Jagiellońskiego, uhonorowany za odkrycie biochemicznych mechanizmów związku bakteryjnych chorób przyzębia z reakcjami autoimmunologicznymi, które otworzyło nowe perspektywy walki z chorobą Alzheimera. Z kolei w 2023 roku nagrodzono prof. Lechosława Latos-Grażyńskiego z Uniwersytetu Wrocławskiego za odkrycie odmienności strukturalnej porfiryn, które zaowocowało bogactwem innowacyjnych struktur o szerokim potencjale badawczym i aplikacyjnym.
MK, źródło: UWr