Okładka nr 4
Kwiecień 4/2000

Spis treści
 

FELIETON REDAKCYJNY

Wysyp uniwersytetów
Piotr Kieraciński

INFORMACJE

Kronika

Notatnik Ministra Edukacji
  Ułomna struktura
- Mirosław Handke 

Notatki Ministra Nauki
  Zastrzyk finansowy
- Andrzej Wiszniewski

Notatki Przewodniczącego RGSzW
Współpraca zamiast równowagi 
- Andrzej Pelczar

Z prac KRASP
  Poparcie dla projektu 
- Andrzej Kraśniewski

PRZEGLĄD AKADEMICKI

Rozmowa Forum
  Fundacja i niezależność 
- rozmowa z prof. M. Grabskim, prezesem FNP

Agora

To będzie dobra ustawa
  - Jerzy Woźnicki
Głos przewodniczącego KRASP popierający projekt ustawy o szkolnictwie wyższym

Z wiatrem czy pod wiatr?
  - Zbigniew Drozdowicz
Kto zyska, a kto straci po wejściu w życie nowej ustawy?

W drodze do Sejmu
  - Grażyna Skutnik
Uwagi bibliotekarzy akademickich do projektu nowej ustawy

Życie akademickie

Czekając na rankingi
- Ewa Chmielecka
Kiedy ranking uczelni jest wartościowy, a kiedy wręcz szkodliwy?

Nauczanie fizyki jest farsą
- Karol Pesz
Nauczanie fizyki musi wyglądać zupełnie inaczej niż obecnie

Studia za granicą

Szybka droga do profesury
- Stanisław Skirko
Niemiecki przykład kariery akademickiej z pominięciem habilitacji

Czytelnia czasopism

BADANIA NAUKOWE

Studnie, druty i kropki
- Lucjan Jacak
Komputer kwantowy – rewolucja w informatyce i technologii

Zanikające słowa
- Beata Zaremba
O słowniku gwar śląskich powstającym w Uniwersytecie Opolskim

Podwójne życie porfiryn
- rozmowa z prof. L. Latos-Grażyńskim, 
chemikiem metaloporfiryn

W STRONĘ HISTORII

Pomniki uczonych polskich (53)
  Nagrobek Stanisława Staszica

Kartki z dziejów nauki w Polsce (12)

Biurokracja związkowa
  - Piotr H?bner
Ruch związkowy w środowisku akademickim

Rody uczone (43)

Teisseyrowie
  - Magdalena Bajer
Warszawscy potomkowie francuskiego oficera gwardii

Gwiazdy i meteory

W starym stylu
  - Piotr Kieraciński
Bolesław Hryniewiecki, botanik

OKOLICE NAUKI

Transfer technologii
- Władysław Włosiński
Konieczne jest stworzenie systemu ogniw pośredniczących między uczelniami a przemysłem

Opowiadanie

Projekt
  - Krzysztof Maślanka
O fatalnym w skutkach zebraniu pracowników pewnego instytutu

Sposób bycia

Portret z kotami
  - Piotr Kieraciński
Kocia hodowla prof. prof. Grażyny i Andrzeja Mulaków

Poczta elektroniczna

Podzwonne dla rozumu
  - Paweł Misiak
Zwycięstwo kultury wideoklipu

Esej

O tak zwanym końcu inteligencji
  - Ryszard Legutko
Nowe obowiązki inteligencji po upadku komunizmu

Recenzje
  Kataklizmy w historii wszechświata
Krótka historia nieskończoności
Pomorze Zachodnie poprzez wieki
Jakob B?hme
Salon literacki
Książki nadesłane

FELIETONY

Szkiełko w oku

Z teorii płotów
  - Piotr M?ldner-Nieckowski

Wyznania szalonego humanisty

Granice przyzwoitości
  - Leszek Szaruga

Fundacja i niezależność

W naszym przypadku uznano, że przeznaczenie środków na zakup papierów wartościowych nie jest wydatkiem na cele statutowe, a więc wymaga opodatkowania. A jak można prowadzić w sposób trwały działalność statutową nie inwestując pieniędzy? Gdybyśmy całość środków wydali w jednym roku, czyli faktycznie roztrwonili fundusz założycielski jednorazowo, lub ich część trzymali na lokacie bankowej, a tym samym stopniowo je dewaluowali, to Izba Skarbowa nie miałaby żadnych zastrzeżeń. Ale nie taka przecież była intencja ustawodawcy!

Rozmowa z prof. Maciejem W. Grabskim, prezesem Fundacji na rzecz Nauki Polskiej 

 

To będzie dobra ustawa

Popierany przez nas projekt zawiera właściwe regulacje dotyczące w szczególności: roli Państwa, przede wszystkim jako gwaranta ekonomicznych i prawnych podstaw działania systemu szkolnictwa wyższego oraz autonomii uczelni i ich możliwości rozwojowych, co w szczególności obejmuje gwarancje płacowe dla nauczycieli akademickich w szkołach publicznych; zasady jedności i integracji systemu szkolnictwa wyższego, tak aby stało się ono wolne od mających negatywne następstwa podziałów resortowych.

Prof. Jerzy Woźnicki, przewodniczący KRASP, uzasadnia poparcie środowiska akademickiego dla projektu „Prawa o szkolnictwie wyższym” 

 

Czekając na rankingi

Rankingi cieszą się dużym zainteresowaniem czytelników i zaspokajają ich istotną potrzebę uzyskiwania informacji o szkołach, potrzebę niezaspokajaną przez informatory czy przewodniki, a nawet publikowane wyniki ocen (akredytacji) szkół. Czytelnicy chcą porównań. Chcą wiedzieć, kto jest gorszy, a kto lepszy. Toteż warto przyjrzeć się naturze rankingów i zastanowić się, kiedy mogą one odgrywać pożyteczną, a kiedy szkodliwą rolę.

Dr Ewa Chmielecka przestrzega przed przesadnym zaufaniem do rankingów wyższych uczelni, publikowanych corocznie przez popularne czasopisma 

 

Podwójne życie porfiryn

Im śmielsze założenie, tym dłużej i staranniej trzeba je weryfikować. Zwykle zakładaliśmy, i nadal to robimy, że rzeczywistość jest bogatsza niż jej opisy w literaturze naukowej. Wiele razy się to potwierdziło. Ogólna konkluzja jest taka: porfiryny mają „podwójne życie”. Wiedziano dawno, że pełnią rolę katalizatorów w procesach chemicznych. Nie wiedziano jednak, że zmodyfikowane porfiryny działają niejako „na własny rachunek”, ich role są także zmodyfikowane.

Rozmowa z prof. Lechosławem Latos-Grażyńskim, chemikiem metaloporfiryn, laureatem Nagrody FNP w zakresie nauk ścisłych za rok 1998

 

O tak zwanym końcu inteligencji

Przewidywano, iż w stan nieistnienia przejdzie społeczny i kulturowy byt, który identyfikuje siebie poprzez swoje obowiązki wobec całego narodu. Obowiązki te zaś to nie tylko obowiązki strażników i krzewicieli kultury – tak jak wynikało to z uproszczonych schematów romantycznych – ale także nauczycieli narodu, niekiedy niezwykle surowych, jak również krytycznych interpretatorów znaczeń i celów, budzących sumienia i rozdrapujących rany.

O nowych obowiązkach polskiej inteligencji w zmienionych warunkach ustrojowych 
i politycznych pisze prof. Ryszard Legutko 

Z okazji Świąt 
Wielkiejnocy
Wesołego Alleluja
oraz wszelkiej 
pomyślności, 
radości i ciepła
życzy 
Czytelnikom

Redakcja

 

 

Uwagi.