Strona główna

Archiwum z roku 2001

Spis treści numeru 1/2001


Styczeń 1/2001

Spis treści
 

FELIETON REDAKCYJNY

Asystent dochodzący
Piotr Kieraciński

INFORMACJE

Kronika

Notatki Ministra Edukacji
Wyzwania i strategie 
– Edmund Wittbrodt

Notatki Ministra Nauki
  Ubogi rok 
– Andrzej Wiszniewski

Notatki Przewodniczącego RGSzW
  Nauka ponad podziałami 
– Andrzej Pelczar

Z prac KRASP
  Równość szans edukacyjnych 
– Jerzy Woźnicki

PRZEGLĄD AKADEMICKI

Rozmowa Forum

Ludzie, którzy chcą rozmawiać
  – rozmowa z prof. A. Białasem, prezesem PAU

Życie akademickie

W pogoni za wskaźnikiem
– Rudolf Michałek
Rosnący współczynnik 
scholaryzacji przesłania kiepską 
jakość kształcenia

Polska w europejskim obszarze badawczym 
  - Jan Godlewski 
Priorytety naukowe w programach badawczych UE

Uniwersytet z połączenia
  - Piotr Kieraciński
Kiedy zainauguruje działalność uniwersytet w Zielonej Górze?

Warunki współdziałania sektorów
  - Józef Szabłowski
Nowe prawo o szkolnictwie 
wyższym wymaga zmiany 
mentalności jego twórców

Trudna ścieżka
  – Piotr Kieraciński
Rozwiązania nowej ustawy 
o JBR-ach

Konflikt pokoleń w nauce 
  – Jan Kozłowski
Dosłowny i przenośny sens 
młodości i starości w nauce

Polemiki

Złota rybka
- Andrzej Sitarz
Polemika z red. Niedzickim 
nt. polityki naukowej

Czytelnia czasopism

BADANIA NAUKOWE

Czym się różnią bliźnięta? 
– rozmowa z prof. 
J. Strelauem, psychologiem, 
laureatem Nagrody FNP

Sad początku XXI wieku  
– Augustyn Mika
Co nowego w sadownictwie 
czeka nas w rozpoczynającym się 
stuleciu?

W STRONĘ HISTORII

Pomniki uczonych polskich (50)
  Pomnik Kopernika w Krośnie

Kartki z dziejów nauki w Polsce (9)

Usunięte analogie
  - Piotr Hübner
Stanisława Ossowskiego 
potyczki z cenzurą

Rody uczone (40)

Niklewscy i Gumińscy 
  - Magdalena Bajer
Potomkowie Węgra Jozsefa Hegedüsza

Gwiazdy i meteory

Adrenalina Napoleona 
  - Beata Machnik
Napoleon Nikodem Cybulski

OKOLICE NAUKI

Jak Adam Wajrak pisze 
o przyrodzie?
- Monika Zaśko-Zielińska
Metoda popularyzatorska 
publicysty „Gazety Wyborczej”

Ucieczka do przodu
- Rafał Riedel
Współpraca nauki z przemysłem na wzór Irlandii

Poczta elektroniczna

Czytając cyfrowo  
  - Paweł Misiak
O czytaniu książek na komputerze

Esej

Przeżywanie historii   
  - Grzegorz Filip
Pożytki ze świętowania 
rocznic historycznych

Recenzje
  Drapieżca i ofiara
Dylematy współczesnej biotechnologii
Historia Polski 1795-1918
Węzły polsko-niemieckie
W kręgu Giedroycia

FELIETONY

Profesor z obrazka  
  – Grzegorz Filip

Sensacje zamiast nauki 
  – Grzegorz Filip

Szkiełko w oku

Najwyżej nic nie wygram 
  – Piotr Müldner-Nieckowski

Wyznania szalonego humanisty

Nauka i kultura
  – Leszek Szaruga

Ludzie, którzy chcą rozmawiać

Polska Akademia Nauk była skonstruowana jako państwowy urząd do spraw nauki. Jest instytucją bogatą, państwową, posiada instytuty naukowe. PAU ma natomiast inną wielką zaletę: jest instytucją niepaństwową. Powoduje to pewne ograniczenia, ale za to daje niezależność, którą w nauce trudno przecenić. Konflikt, o którym pan mówi, był bardzo ograniczony w czasie i został już zażegnany. Mam nadzieję, że teraz otwiera się okres współpracy.

Rozmowa z prof. Andrzejem Białasem, prezesem Polskiej Akademii Umiejętności.

 

Polska w europejskim obszarze badawczym

Realizacja programu EOB będzie miała dalekosiężne skutki dla prac badawczych i wdrożeniowych prowadzonych w różnego rodzaju placówkach naukowo-badawczych w Polsce. Z przedstawionego zarysu programu wynika, że program ma charakter kompleksowy, a w krajach członkowskich UE nie tylko badania finansowane przez Unię, ale także programy narodowe będą skoordynowane z programem EOB. Koordynacja oznaczać będzie dostosowanie się merytoryczne i organizacyjne programów narodowych do programu UE.

Czy zbliżający się akces Polski do UE zdynamizuje badania 
naukowe i rozwój techniczny, zastanawia się prof. Jan Godlewski. 

 

Uniwersytet z połączenia

Wydaje się, że po grudniowym spotkaniu zespołu ds. utworzenia uniwersytetu w Zielonej Górze sprawa jest na najlepszej drodze do realizacji. Stosowne wnioski trafiły już do Rady Głównej, która wkrótce przedstawi je do zaopiniowania senatom trzech dużych uczelni. Wiosną projekt ustawy powinien trafić do Sejmu i w sprzyjających okolicznościach ustawa ma szanse być przyjęta przed wakacyjną przerwą w pracy Parlamentu. Oznaczałoby to utworzenie uniwersytetu w Zielonej Górze 1 września    2001 r.

O pracach związanych z utworzeniem uniwersytetu w Zielonej Górze pisze Piotr Kieraciński.

 

Czym się różnią bliźnięta?

Wyszedłem z założenia, że temperament w znacznym stopniu reguluje stosunki człowieka ze światem, ale ta jego funkcja jest specyficznie ograniczona. Temperament modyfikuje czy moderuje siłę bodźców, które do nas docierają. Jeżeli jestem wrażliwy emocjonalnie, niewytrwały, to odbieram bodźce jako silniejsze niż osoba odporna emocjonalnie.

Rozmowa z prof. Janem Strelauem, psychologiem, laureatem Nagrody Fundacji na rzecz Nauki Polskiej. 

 

Sad początku XXI wieku

Czego możemy się spodziewać w XXI w. w tej dziedzinie? Na pewno drzew bez gałęzi, z jednym tylko pionowym konarem. Sadu nie będzie. Zamiast sadu będzie utwardzony plac. Drzewa, sadzone do pojemników, będą ustawione na przesuwanych paletach pod osłony na czas mrozu, przymrozku, gradu i innej niepogody. Owocowanie będzie można regulować do tego stopnia, że świeże czereśnie będziemy mogli kupować od początku maja aż do września.

Prof. Augustyn Mika prezentuje prognozy rozwoju podstaw naukowych sadownictwa i praktyki hodowlanej u progu nowego stulecia.

 

Przeżywanie historii

Nasza inteligencja widziała zawsze swoją powinność w krytyce raczej niż w afirmacji życia narodowego. Bardzo to piękne i przydatne, wydaje się jednak, że jednostronność tego podejścia źle zaowocowała. Efektem owych zabiegów jest, między innymi, podzielane przez wielu Polaków przekonanie, nie wiadomo, jak powszechne i jak głęboko ugruntowane, że mamy „gorszą” niż inne narody historię. (...) Tymczasem polska przeszłość, w porównaniu z krajami cywilizacji atlantyckiej, nie wydaje się taka kompromitująca.

O potrzebie popularyzacji historii poprzez świętowanie rocznic ważnych wydarzeń narodowych pisze Grzegorz Filip.

 
 

Komentarze